Over houten huizen bestaat het idee dat ze in het algemeen warmer en beter geïsoleerd zijn dan stenen huizen. Maar is dat ook zo? Een korte uitleg.
Lambda, R-, U- en k-waarden
Voor de berekeningen van de thermische isolatie moeten we even terug naar de vierde klas middelbare school. In het praktikum natuurkunde kregen we daar te maken met electriciteit, weerstanden, Ohm, Volt en Ampère. Bij de thermische isolatie werkt het eigenlijk op precies dezelfde manier, alleen heet Volt nu Kelvin en de weerstand Ohm wordt nu de R-waarde. De energie die we door een muur, raam of dak verliezen berekenen we met de U-waarde. De principes zijn hetzelfde.
Voor de bepalen van de U-waarde van een dubbele houten wand van twee maal 14 centimeter naaldhout en daartussen een spouw met 9 centimeter minerale wol, komen we op het volgende:
- minerale wol heeft een lambda-waarde 0,043
- naaldhout heeft een lambda-waarde 0,17
Voor de dubbelwandige muur komen we dan op:
- buitenblad, 14 cm. naaldhout, R = 0,14/0,17 = 0,82
- binnenblad, 14 cm. naaldhout, R = 0,14/0,17 = 0,82
- minerale wol, 9 cm., R = 0,09/0,043 = 2,09
- totale R-waarde: (0,82+0,82+2,09) = 3,74 m²K/W.
De bijbehorende U-waarde komt dan op 1/3,74 W/m²K, dat is 0,27 W/m²K. Dat is een bijzonder goede waarde. In Nederland en België hanteert de overheid de eis van 0,4 W/m²K voor buitenmuren, met een traditionele bakstenen muur met spouw is dat eigenlijk niet meer te halen. In Nederland is deze eis inmiddels vervangen door de overkoepelende EPC-eisen, waarbij gekeken wordt naar de energiebalans van de totale woning. De U-waarde wordt dan een onderdeel van een totale EPC-berekening.
De U-waarde is vrij eenvoudig te verbeteren door de spouw te verbreden en meer isolatie toe te passen. Als de spouw verbreed wordt van 9 centimeter naar 14 centimeter, dan komt de uiteindelijke R-waarde op 4,90 m²K/W en de U-waarde op 0,20 W/m²K. In plaats van minerale wol kan glaswol toegepast worden, dan komen we op een R-waarde van 5,85 m²K/W en een U-waarde van 0,17 W/m²K.
Uw energierekening
Wat betekent een U-waarde van 0,27 W/m²K concreet voor uw energierekening? De theorie is eenvoudig. Stel uw woning heeft een buitenomtrek van 40 meter, en een gevelhoogte van 3 meter. Binnen is het 21 graden Celcius, buiten is het 5 graden Celcius. De hoeveelheid energie die door de gevel verdwijnt is dan:
40 x 3 x (21-5) x 0,27 = 518 Watt. Bij een U-waarde van 0,17 W/m²K zou dat uitkomen op 326 Watt, ongeveer drie gloeilampen of éénderde strijkijzer.
Maar pas op: nu zijn we de deuren en de ramen vergeten, en evenzo het energieverlies door het dak en de vloer. En als het waait, dan stoken we natuurlijk harder dan bij windstilte. De praktijk is veel complexer, maar het geeft een idee.